Elektrik kesintileri, bilgisayarınızın kapanmasına, kaydedilmemiş verilerin kaybolmasına ve hatta donanımın zarar görmesine yol açabilir. Özellikle evden çalışıyorsanız veya küçük bir işletme işletiyorsanız, ani bir kesintinin ortasında işleriniz yarım kalabilir. İşte bu noktada UPS (Kesintisiz Güç Kaynağı) devreye girer. Peki doğru UPS'i nasıl seçersiniz?
Bu rehberde, ihtiyacınız olan gücü nasıl hesaplayacağınızdan hangi UPS tipini tercih edeceğinize kadar tüm adımları sırasıyla ele alacağız. Böylece hem bütçenizi boşa harcamadan hem de gerçek ihtiyaçlarınızı karşılayan bir cihaz seçmiş olacaksınız.
UPS, elektrik kesintisi, ani voltaj dalgalanmaları ve şebeke sorunları gibi beklenmedik durumlarda kesintisiz güç sağlar. Cihaz, içindeki bataryalar sayesinde elektrik kesildiğinde bilgisayarınızı ve bağlı ekipmanları birkaç dakika daha çalıştırır. Bu süre içinde işlerinizi kaydedip sistemi güvenle kapatabilirsiniz. Ayrıca şebeke voltajındaki ani artış ve düşüşleri de filtreleyerek cihazlarınızı korur.
UPS seçimine başlamadan önce, bu cihaza hangi ekipmanları bağlayacağınızı belirlemeniz gerekiyor. Öncelikle UPS'e bağlanacak tüm cihazların güç tüketimi belirlenmelidir. Örneğin bir sistemde: Bilgisayar 300 W, Monitör 50 W, Kamera kayıt cihazı 40 W, Network switch 30 W, Modem 10 W bulunuyorsa toplam güç tüketimi 430 W olacaktır.
Her cihazın güç tüketimi genellikle cihazın arkasındaki etikette 'Watt (W)' veya 'Volt-Amper (VA)' olarak yazılıdır. Tüm cihazların watt değerlerini not alıp toplayın.
UPS kapasitesi Volt-Amper (VA) veya Kilo-Volt-Amper (kVA) cinsinden ölçülür. Ancak cihazlarınızın güç tüketimini genellikle watt (W) cinsinden görürsünüz. Bu ikisi arasında dönüşüm yapmak için 'güç faktörü' denilen bir katsayı kullanılır.
Eğer cihazların güç faktörünü bilmiyorsanız, bunu 0,7 olarak alabilirsiniz. UPS'in maksimum kapasitesini 0,7 sayısıyla çarparak ne kadar güce kadar cihazları çalıştırabileceğini hesaplayabilirsiniz. Ters hesaplama için: İhtiyaç Duyulan VA = Toplam Watt / 0,7
Örneğin, toplam 430 W gücünüz varsa: 430 / 0,7 = yaklaşık 615 VA. Genel toplamı elde etmek için toplamı 1,2 ile çarpın. Bu adım, gelecekteki genişlemeyi hesaba katar. Bu durumda 615 x 1,2 = 738 VA. Yani yaklaşık 800-1000 VA arası bir UPS sizin için uygun olacaktır.
UPS yedekleme süresinin amacı saatlerce çalışmak değildir. Uzun süreli kesintiler için doğru yatırım jeneratördür; UPS ise jeneratör devreye girene kadar geçen 30-60 saniyeyi karşılar. Ev ve ofis kullanıcıları için genellikle 5-15 dakikalık yedekleme süresi yeterlidir; bu süre bilgisayarınızı düzgün bir şekilde kapatmanıza olanak tanır.
Eğer daha uzun çalışma süresi istiyorsanız (örneğin sunucular, güvenlik kameraları veya ağ cihazları için), daha yüksek kapasiteli bir UPS veya harici batarya eklentisi olan modeller tercih edilmelidir.
UPS cihazları çalışma prensiplerine göre üç ana gruba ayrılır:
Ana hat çalışırken doğrudan elektrik iletir, kesinti anında bataryaya geçer. Geçiş süresi 5-10 milisaniye civarındadır. Ev kullanıcıları ve kişisel bilgisayarlar için uygundur; KOBİ sunucu odasında önerilmez. En ekonomik seçenektir, fakat şebeke ile cihaz arasında izolasyon sağlamaz.
Line-Interactive UPS, şebeke voltajındaki dalgalanmalara karşı hızlı tepki vererek cihazlara stabil güç sağlar. Genellikle ev ve küçük ofis kullanımları için uygundur ve maliyet açısından daha ekonomiktir. Ana hattaki voltaj dalgalanmalarını dahili regülatör (AVR) ile düzeltir, batarya geçişi daha hızlıdır. Ofis bilgisayarları, modem-router, küçük sunucular için ideal tercih.
Online UPS ise sürekli AC-DC-AC dönüşümü yaparak cihazları her zaman temiz ve sabit bir elektrik ile besler. Yani şebekede oluşacak en küçük dalgalanma bile cihazlara ulaşmadan önce düzeltilir. Bu nedenle, hassas sunucular, veri merkezleri ve kritik altyapılar için tercih edilir. Fiyatı daha yüksektir ancak en üst düzey korumayı sağlar.
UPS seçerken sadece kapasite ve tip değil, aşağıdaki özellikler de önemlidir:
UPS alırken en sık yapılan hata, sadece VA değerine bakarak seçim yapmaktır. Yalnızca cihazın VA değerine bakarak seçim yapmak hatalıdır. Doğru UPS seçimi için bağlı cihazların toplam güç tüketimi, çalışma süresi, akü kapasitesi ve sistemin kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir. Yanlış seçilen bir UPS, elektrik kesintisi sırasında sistemi yeterince uzun süre çalıştıramayabilir veya aşırı yük nedeniyle devre dışı kalabilir.
Bir diğer hata ise ihtiyaçtan çok daha büyük bir UPS almaktır. Gereğinden büyük cihaz hem pahalıya mal olur hem de gereksiz yer kaplar. Yukarıdaki hesaplama yöntemiyle gerçek ihtiyacınızı belirleyin.
Eğer hangi UPS'in işletmeniz veya eviniz için uygun olduğu konusunda hâlâ emin değilseniz, Sprint Teknoloji olarak Kağıthane merkezli teknik servisimizde size özel danışmanlık sunuyoruz. İhtiyaçlarınıza uygun UPS çözümlerini birlikte belirleyebilir, kurulum ve bakım desteği alabiliriz.
