Mac'inizde son zamanlarda dosyalar bozuluyor, programlar beklenmedik şekilde kapanıyor veya bilgisayar yavaşladı mı? Bu sorunların birçoğu disk hatalarından kaynaklanabilir. Neyse ki macOS, Disk Utility (Disk Aracı) adlı yerleşik bir araçla birlikte gelir ve içindeki First Aid (İlk Yardım) özelliği bu tür hataları tespit edip onarabilir. Bu rehberde Mac'te disk onarımı nasıl yapılır adım adım göreceğiz.
Disk Utility Nedir ve Ne İşe Yarar?
Disk Utility, her Mac'te önceden yüklü gelen bir araçtır ve başlangıç diskleri, depolama birimleri ve harici sürücüler gibi çeşitli diskleri yönetmenizi ve onarmanızı sağlar. Bu araçla disklerinizi biçimlendirebilir, bölümlendirebilir, geri yükleyebilir ve en önemlisi tespit edilen küçük disk biçimlendirme ve dizin yapısı hatalarını onarabilirsiniz. Disk Utility, Mac depolama cihazlarının biçimlendirmesi ve dizin yapısıyla ilgili hataları bulabilir ve onarabilir.
Ne Zaman Disk Onarımı Yapmalısınız?
Mac'inizde şu belirtileri görüyorsanız Disk Utility'nin First Aid özelliğini çalıştırmanız gerekebilir:
- Uygulamalar sık sık çöküyor veya donuyor
- Dosyalar açılmıyor veya bozuk görünüyor
- Mac açılışta sorun yaşıyor veya normalden yavaş başlıyor
- Harici diskler düzgün tanınmıyor
- Sistem genelinde yavaşlama ve performans düşüklüğü
- Anlaşılmaz hata mesajları alıyorsunuz
Hatalar Mac kullanırken beklenmedik davranışlara yol açabilir ve ciddi hatalar Mac'inizin tamamen başlamasını bile engelleyebilir. Bu yüzden düzenli aralıklarla disk kontrolü yapmak iyi bir önleyici bakımdır.
Normal Modda Disk Onarımı (Harici Diskler İçin)
Harici bir disk, USB bellek veya SD kart gibi çıkarılabilir bir depolama birimi onaracaksanız Mac'iniz normal çalışır durumdayken şu adımları izleyin:
- Disk Utility'yi açın: Finder'da Uygulamalar > Yardımcı Programlar klasörüne gidin ve Disk Utility (Disk Aracı) simgesine çift tıklayın. Alternatif olarak Spotlight aramasını (Cmd+Space) kullanarak 'Disk Utility' yazabilirsiniz.
- Tüm cihazları göster: Disk Utility'deki menü çubuğundan veya araç çubuğundan Görünüm > Tüm Aygıtları Göster seçeneğini tıklayın. Bu, sol kenar çubuğunda tüm disk, konteyner ve birimleri gösterecektir.
- Onarılacak birimi seçin: Sol kenar çubuğundan onarım yapmak istediğiniz diski veya birimi seçin. Eğer bir harici disk onarıyorsanız, önce en alttaki birim (volume) adını seçin.
- First Aid'i başlatın: Üstteki araç çubuğundan First Aid (İlk Yardım) düğmesine tıklayın, ardından Çalıştır (veya Diski Onar) düğmesine basarak seçili birimde hata kontrolünü başlatın.
- Onaylayın ve bekleyin: Açılan pencerede 'Çalıştır' veya 'Run' düğmesine tekrar tıklayın. Disk Utility diskinizi tarayacak ve bulduğu hataları otomatik olarak onarmaya çalışacaktır. Bu işlem birkaç dakika sürebilir.
- İşlemi tekrarlayın: First Aid işlemi tamamlandığında Bitti'ye tıklayın. Depolama cihazındaki her birim için 3 ile 5 arasındaki adımları tekrarlayın. Listeyi yukarı doğru ilerleyin — önce birimleri, sonra konteyneri, en son da diskin kendisini onarın.
Recovery Modda Disk Onarımı (Sistem Diski İçin)
Eğer Mac'inizin sistem diski (Macintosh HD) ile ilgili bir sorun varsa veya Mac düzgün açılmıyorsa, disk onarımını macOS Recovery modundan yapmanız gerekir:
- Mac'i kapatın: Tamamen kapatın, bekleyin.
- Recovery moduna girin:
- Apple Silicon (M1, M2, M3 vb.) Mac'ler: Güç düğmesine basılı tutun, ekranda 'Başlangıç seçeneklerini yükleniyor' yazısı çıkana kadar bekleyin, ardından 'Seçenekler'i seçip İleri'ye tıklayın.
- Intel Mac'ler: Mac'i açın ve hemen Command (⌘) + R tuşlarına aynı anda basılı tutun. Apple logosu veya dönen küre simgesi görünene kadar basılı tutmaya devam edin.
- Disk Utility'yi seçin: macOS Recovery penceresinde yardımcı programlar listesinden Disk Utility'yi seçin, ardından Devam'a tıklayın.
- Sistem diskini onarın: Sol kenar çubuğunda 'Macintosh HD - Data' birimini seçin (veya veri biriminizin adı neyse), ardından üstteki 'First Aid' düğmesine tıklayın ve 'Çalıştır' deyin.
- Diğer birimleri de kontrol edin: Başlangıç biriminizi (Macintosh HD) kontrol ediyorsanız, veri biriminizi (Macintosh HD - Data) de mutlaka kontrol ettiğinizden emin olun. Her birim, konteyner ve disk için işlemi tekrarlayın.
- Bitirip yeniden başlatın: Disk Utility'den çıkın ve macOS Recovery'den kullandıysanız, Mac'inizi yeniden başlatmak için Apple menüsünden Yeniden Başlat'ı seçebilirsiniz.
Disk Onarımı Ne Kadar Sürer?
First Aid taraması genellikle birkaç dakika ile 30-40 dakika arasında sürer; bu süre diskin boyutuna, hatanın ciddiyetine ve disk türüne (SSD daha hızlı, HDD daha yavaş) bağlıdır. İşlem sırasında Mac geçici olarak yanıt vermeyebilir veya donmuş gibi görünebilir; sabırlı olun ve işlemi zorla kapatmayın.
First Aid Başarısız Olursa Ne Yapmalı?
Bazen Disk Utility hataları onaramayabilir. Böyle bir durumda şunları deneyin:
- Mac'i yeniden başlatıp tekrar deneyin: Bu sorunu çözmenin ilk adımı Mac'inizi yeniden başlatmak ve First Aid'i tekrar çalıştırmaktır; bu geçici aksaklıkları giderir.
- Recovery moddan tekrar çalıştırın: Normal modda onarım başarısız olduysa yukarıda anlattığımız gibi Recovery moduna geçip orada deneyin.
- Birden fazla kez çalıştırın: First Aid'i birden fazla kez çalıştırmak genellikle işe yarar; araç daha önce kaçırdığı sorunları yakalayabilir.
- Veri yedekleyin ve diski formatla: Disk Utility onaramayacağı hatalar bulursa, Disk Utility'yi kullanarak diski silin (biçimlendirin). Ancak bunu yapmadan önce önemli verilerinizi mutlaka başka bir yere yedekleyin.
- Disk arızalı olabilir: Disk Utility diskin arızalanmak üzere olduğunu söylerse, verilerinizi yedekleyin ve diski değiştirin — onu onaramazsınız. Bu durumda fiziksel bir donanım sorunu olabilir.
Sonuç: Düzenli Disk Kontrolü Önemli
Mac'te disk onarımı, Disk Utility'nin First Aid özelliği sayesinde oldukça basit ve etkili bir işlemdir. Harici disklerinizi normal modda, sistem diskinizi ise Recovery modunda düzenli olarak kontrol etmek, büyük sorunlar ortaya çıkmadan küçük hataları yakalamanıza yardımcı olur. Unutmayın: disk sağlığı veri güvenliğinizin temelidir.
Eğer Disk Utility hatayı onaramıyorsa, diskinizde fiziksel bir arıza olabilir veya veri kaybı riski varsa profesyonel destek almanız gerekebilir. Sprint Teknoloji olarak Kağıthane'deki teknik servis merkezimizde Mac disk sorunları, veri kurtarma ve donanım arızalarında uzman ekibimizle size yardımcı olabiliriz — lütfen bizimle iletişime geçin.
